Basisinkomen

Door de sociaal-maatschappelijke maar zeker ook technologische ontwikkelingen zullen we anders moeten omgaan met werk en vergoeding voor werk. Een krachtige oplossing om met de uitdagingen van de toekomst om te gaan, is het concept basisinkomen. Het idee van het basisinkomen is geen uitgangspunt van Democratie21 maar kan als een gevolg van de drie pijlers gezien worden.

banner-stijnvanhulle-Tom Nijs-2-4

De vraag is dus niet of dit er dient te komen maar wel hoe, wanneer en hoeveel het dient te bedragen? Het is belangrijk om het debat over het conceptuele idee niet te laten vertroebelen door deze formaliteiten.

Grote voordelen van het basisinkomen:

  1. Het eerste voordeel is dat het mensen keuzevrijheid biedt. Iedereen heeft de mogelijkheid om studieverlof te nemen, of zorgverlof, of een sabbatical, zonder dat hij honger hoeft te lijden. De drempel om zelfstandig te worden is met een basisinkomen een stuk lager; de (financiële) onzekerheid wordt immers kleiner. Maar ook de onderhandelingspositie van werknemers verbetert: met name voor onaangenaam werk zal beter betaald moeten worden. En, heel belangrijk, werk dat nu onbetaald is krijgt met een basisinkomen een impliciete beloning. Kortom, de mogelijkheden om in vrijheid te kiezen om te doen wat je zelf waardevol en belangrijk vindt nemen toe, en dat is vooruitgang.
  2. Het tweede voordeel is dat het mensen in staat stelt om zelf hun situatie te verbeteren. Een basisinkomen is “voldoende om sober van te leven”; geen vetpot dus. Maar het is onvoorwaardelijk; je mag al je creativiteit en al je andere talenten aanwenden om je inkomen aan te vullen. Bijna iedereen heeft wel enige verdiencapaciteit. In het huidige stelsel kun je, als je in de bijstand zit, je situatie alleen verbeteren door een voltijds baan te vinden. Met een basisinkomen loont het ook om kleine baantjes of losse klussen aan te nemen: werken loont altijd. Daarnaast kun je je situatie verbeteren door samen te gaan wonen, een kamer te verhuren of je oude moeder in huis te nemen. Doordat het basisinkomen individueel is, kosten dit soort beslissingen je niet een deel van je uitkering, toeslag of vrijstelling.
  3. De derde eigenschap van het basisinkomen: het geeft mensen ruimte om zich om elkaar te bekommeren. Het is nu vaak moeilijk om betaald werk te combineren met zorgtaken en vrijwilligerswerk. Dat komt niet alleen door het sociaal en fiscaal stelsel, het komt door de functiescheiding die we overal in de samenleving hebben aangebracht en die door het sociaal en fiscaal stelsel wordt ondersteund. Weet u nog, die participatiesamenleving, dat idee dat burgers wat meer voor elkaar zorgen en minder wegdelegeren naar de overheid? Dat is niet zo’n heel raar idee, en in het licht van de vergrijzing misschien wel onontkoombaar, maar dan moeten er nog heel wat randvoorwaarden worden ingevuld. Een basisinkomen kan daaraan bijdragen.
  4. Nog een voordeel is de enorme vereenvoudiging van het huidig systeem van allerlei uitkeringen en de controles daarop. Met een onvoorwaardelijk basisinkomen is er één systeem waarop geen controle of toezicht op hoeft uitgeoefend te worden.

(bron: Ronald Mulder over Basisinkomen, 7 mei 2015)

Reageren is niet mogelijk